عنوان مقاله
     تاریخ و زمان درج     1394/12/09     21:17:53 انتشار این فایل

بازار بزرگ زنجان طولانی ترین بازار ایران

بازار بزرگ زنجان طولانی ترین بازار ایران

تاریخچه بازار :

بازار زنجان در دوران آقا محمد خان قاجار در سال 1205 قمری آغاز و در سال ۱۲۱۳ در زمان فتحعلی شاه قاجار خاتمه یافته و مساجد و سراها و گرمابه‌ها در سال ۱۳۲۴ به آن اضافه شده است. مجموعه بازار قدیمی به صورت یک خط مستقیم به عنوان بازار بالا و پایین به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم شده است. گستردگی جغرافیایی بازار زنجان و تنوع راسته‌ها، تعدد سراها و کاوانسراهای درون شهری در راسته‌های فرعی که هرکدام به نامی و به فعالیتی خاص اختصاص یافته و وجود مساجد فراوان گویای پویایی این مجموعه در طول زمان‌های گذشته و شرایط حاکم بوده است. این بازار که طولانی ترین بازار ایران می‌باشد از سوی غرب و شرق گسترده شده و بدین لحاظ بازار پائین و بازار بالا تقسیم و نامگذاری شده است.این بازار در قسمت جنوبی و بافت قدیمی شهر زنجان واقع شده است . این بازار از نظر تولید و عرضه کالا بسیار غنی و مهم ترین قطب اقتصادی شهر به شمار می رود .

بازار پایین :

بازار پایین محل داد و ستد تولیدات محلی ، محصولات روستا ها و قصبه های اطراف زنجان بود ، که این کار به لطف داشتن دو کاروانسرای معروف به نام های سرای ملک و سرای گلشن انجام می گرفته. این کاروانسراها که نقطه عطف بازار پایین به شمار می رفت در سال 1345 ه.ق مورد باز سازی و مرمت قرار گرفت . امروزه این بازار به انبار کالاهای صادراتی تبدیل شده است. از بناهای تاریخی دیگر که به مرور زمان به بافت بازار اضافه شده می توان رو مسجد به نام های مسجد آقا شیخ فیاض و میرزایی و همچنین دو گرمابه به نام های بلوری ( حاج داداش ) و معینی را نام برد .

بازار بالا :

بازار بالای زنجان از چند بازارچه و چند راسته تشکیل شده که از لحاظ وسعت از بازار پایین بزرگ تر می باشد . از بازارچه های این قسمت می توان قیصریه ، بزاز ها ، حجت الاسلام ، امامزاده و عبدالعلی بیگ را نام برد . این بازار به هشت راسته ی زرگرها ، بزاز ها ، کفاش ها ، سراج ها ، کلاه دوز ها ، صندوق ساز ها ، رنگرزها ، میوه فروش ها و جگر پزها یا به گفته ی بومیان همان جغور بغور تقسیم شده است . با توجه به سبقه مذهبی شهر زنجان می توان حدس زد که این قسمت از بازار نیز از مساجد زیادی بهره می برد که از مساجد مسجد چهل ستون ، آقا سید فتح اله ، مسجد جامع ، حجت الاسلام و ملا ( ولیعصر) را می توان نام برد .

با توجه به جغرافیای شهر زنجان که در یک منطقه کوهستانی و خشک قرار گرفته از تابستان های گرم و زمستان های سرد و پر برف و بهار و پاییزی نا آرام برخوردار است ولی در عین حال معماری بازار طوری طراحی شده که از میهمانان خود به خوبی محافظت می کند چنان که میهمانان متوجه سردی و گرمی هوا نمی شوند و در کمال آرامش می توانند به خرید خود مشغول باشند .

راسته های اصلی :

راسته اصلی بازار زنجان از بخش شرقی شهر از خیابان سعدی شروع و در خیابان اصغریه به پایان می رسد که این بازار توسط خیابان فردوسی به دو قسمت بازار پایین تقسیم می شود . گفتنی است که طول بازار زنجان به یک کیلومتر می رسد .

راسته های فرعی :

تنوع مشاغل و گردش در جهت استقرار صنف همسان باعث تشکیل راسته‌های تخصصی و فرعی در اطراف راسته اصلی می‌شود که در بیشترموارد به عرضه نوع خاصی از اجناس یا خدمات اشتغال می‌یابند. راسته‌های حاج حسن ،ترابی، حاج حیدر، انگورانی، صباغها، رستمخانی و آقا از جمله راسته‌های فرعیبازار زنجان محسوب می‌شوند. مهمترین شاخه فرعی بازار، راسته حجه الاسلام است که به موازات راسته اصلی بوجود آمده و به قیصریه متصل می‌شود.

قیصریه:

بازار قیصریه یا راسته قیصریه محل ارائه اجناس ظریف و پر بها است. در حال حاضر قیصریه زنجان محل فروش اجناس لوکس میباشد. موقعیت قیصریه زنجان که از راسته‌های اصلی منشعب می‌شودو آنرا به خیابان امام خمینی و سبزه میدان متصل می‌کند باعث تقویت این محور شده و در حال حاضر یکی از فعالترین محور‌های بازار است.

سراها:

کاروانسراهای بازار زنجان یا به عبارت دیگر سراهای آن از ارزشمند‌ترین عناصرتجاری و معماری این بازار به حساب می آیند. سراها غالبا محل استقرار تجارتخانه‌ها بوده اند و همگی دارای حیاط مرکزی هستند . نکته مهم در مورد سراها چگونگی ارتباط آنها با راسته و نحوه حر کت در داخل آنهاست.سراهای ملک، حاج شعبان، حاج فتح ا...،حاج جواد، نهالی، شاطرعلی،حاج رحمان قربانی، حاج کلبعلی، حاج شامی، بالا و پائین از جمله سراهای یک حیاطی بازار زنجان هستند.

میادین:

در حوالی دروازه‌های شهر کاروانسراهایی ساخته می‌شدند که برای اطراق کاروانهای تجاری یا مسافری مورد استفاده قرار می‌گرفتند در مجاورت این کاروانسراها در داخل یا خارج شهر میدانهایی  بوجود می‌آمدند که محل داد و ستد و مبادلات تجاری بوده اند وجود این میادین باعث می‌شد تا فروشندگان دوره گرد، روستائیان وبازرگانانی که بین شهرها آمد وشد داشتند بتوانند در این فضا‌ها به خرید و فروش بپردازند، و نزدیکی این میدانها با کاروانسراهای عمده شهر سبب رونق و احیا آنها می‌شد نحوه استقرار میادین آهنگران و میدان ورکچی‌ها در شرق و غرب بازار زنجان درمجاورت کاروانسراهای عمده بازار و شهر زنجان بیانگر نقش این فضاها در کالبد بازار می باشد.

تیمچه ها:

تیمچه‌های بازار زنجان علاوه بر خصوصیات معماری ویژه ای که دارند ازنقاط عطف حرکتهای پیاده راسته بازار به شمار می‌روند بعنوان مثال تیمچه‌های چهاردربی در قسمت شرقی بازار، جمع کننده حرکتهای ورودی بازار و هدایت کننده آن در مسیرراسته اصلی می‌باشد.

راه رسیدن به بازار تاریخی زنجان :

بازگشت

بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان
بازار تاریخی زنجان

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

نظرات کاربران
نام:  
ایمیل:  
متن دیدگاه:

 
کانال تلگرام فروشگاه اینترنتی شُوال