عنوان مقاله
مدیر سایت     تاریخ و زمان درج     1394/12/22     13:13:07 انتشار این فایل

پل تاریخی سردار زنجان

پل تاریخی سردار زنجان

همانطور که در مقالات قبلی اشاره شد ، در قسمت جنوبی شهر زنجان و بر روی زنجان رود سه پل تاریخی وجود دارد :
به نام های  1.پل تاریخی حاج سید محمد زنجان 2.پل تاریخی میربهاالدین زنجان و 3.پل تاریخی سردار زنجان 
در بخش سوم از معرفی پل های تاریخی زنجان می پردازیم به معرفی پل تاریخی سردار زنجان 
پل تاريخي سردار در سال 1333 هجری قمری و توسط ذوالفقار خان اسعد الدوله پسر حسين قلي خان نظام العداله ساخته شده است . ذوالفقارخان اسعدالدوله از متمكنين و متنفذين ولايت خمسه در عهد قاجار بوده كه سركردكي برخي از افواج اين ناحيه نيز به وي واگذار شد ، و به روایتی دیگر، در دوره قاجار توسط ((حاجیه خانم قمرتاج )) نامی ساخته شده است. پل سردار در ميان پلهاي سه گانه اي كه بر روي زنجانرود ساخته شده تنها پلي است كه داراي تزئينات معقلي زيبا در حاشيه طاقهاو چشمه طاقها است.
با توجه به اینکه پل در گذشته ، نزديك به دروازه جنوبي شهر بوده و مسیرخروج از شهر به سمت روستای قلتوق بوده است به پل دروازه قلتوق نيز معروف می باشد.
تاريخ ساخت بناي پل سردار بر روي بدنه داخلي بزرگترين طاق و در داخل قاب آجر چيني شده زيبا كه ذكر مقدس ياعلي بصورت قرينه آن را در بر گرفته نقش شده است .
درازای پل حدود 5/79 متر و ارتفاع آن در بالاترین نقطه از سطح بستر رودخانه حدود 12 متر و عرض آن حدود 6/4 متر است. پل دارای سه دهانه با طاق های جناغی است که دهانه میانی از دهانه های دیگر بزرگتر است. برروی پایه های پل نیز دو دهانه با قوس تزئيني تعبيه شده است. پايه هاي پل به عرض 6 متر از سنگ های تراشیده ساخته شده و از کف رودخانه حدود 2 متر ارتفاع دارد. پایه ها در هر دو جهت دارای آب بر هستند. آب برهای جانب بالادست به صورت چند ضلعی و آب برهای پایین دست به طرز نيم دایره شکل گرفته اند. دهانه اصلی و بزرگ پل 60/11 متر عرض و حدود 5/8 متر از سطح آب ارتفاع دارد. دهانه های کوچکتر نیز 50/5 متر عرض و 10/5 متر از سطح آب ارتفاع دارد .
در این پل برای سبک کردن بنا، کاهش بار اضافي و صرفه جویي در مصالح ساختمانی، علاوه بر ایجاد دو طاق تزیینی (که به صورت پله ای رو به بالا بر دامنه شان افزوده مي شود تا به طاقی گرد در یک قاب گوشه دار مي رسند)، در اطراف طاق و هسته پل، فضاهای توخالی زیادی ایجاد کرده اند. نكته قابل توجه در ساختمان این پل، دو فضای طاقداری است که در پایه های متکی به کناره های رودخانه- همانند دهانه های کوچکتر پل- ایجاد شده است . این دهانه ها امروزه از هر دو جهت پوشیده است و دقیقا مشخص نیست که آیا برای سبکترکردن پایه های پل ایجاد شده یا دهانه هايی بوده که بعدها جهت بالا بردن استحکام پایه ها مسدود شده است. در طاق ها و بدنه بنا، آجرهايی به ابعاد 5*25*25 سانتی متر به کار رفته است. سطح گذرگاه پل به جهت ارتفاع زیاد دهانه میانی، از وسط به دو جانب دارای شیب نسبتا تندی است.
از دیگر نکات قابل توجه پل سردار، تزیینات کاشی و آجری، نمای شرقی آن است که در پل های دیگر کمتر مشاهده می شود. در ضلع شرقی پل، تزیینا تی با کاشی بر بالای دهلیزها و نوارهايی از کاشی در اطراف دهانه های پل وجود دارد که نوار دهانه وسطی، یک نوار 25 سانتی متری از کاشي و آجر لعاب دار است و نوار دهانه های جانبی، یک ردیف 5 سانتی متری از کاشی به رنگ آبی است. در ضلع جنوبی دهانه وسطی، در یک کادر مستطیل شکل، کتیبه ای از آجر برجسته وجود دارد که در دو طرف آن، تاریخ ((1333)) و عبارت ((یاعلی)) به خط کوفی نوشته شده است. 
پل سردار در سال 1336 توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره 1485 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
دسترسی به این پل زیبا که تماشای آن چشم هر بیننده ای را نوازش میدهد ، از ورودی شرقی شهر زنجان یعنی میدان بسیج ، به شرح زیر بوده و حدود 13 دقیقه زمان خواهد برد.

 

بازگشت

پل تاریخی سردار زنجان
پل تاریخی سردار زنجان
پل تاریخی سردار زنجان

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

نظرات کاربران
نام:  
ایمیل:  
متن دیدگاه:

 
کانال تلگرام فروشگاه اینترنتی شُوال