عنوان مقاله
     تاریخ و زمان درج     1394/12/27     13:38:18 انتشار این فایل

نوروز بایرامی در زنجان

نوروز بایرامی در زنجان

به رسم دیرین مردم زنجان با مراسم خانه تکانی به استقبال نوروز یا به زبان ترکی بایرام می روند در این مراسم به بهانه زدودن گرد و غبار خانه گرد و غبار دل را نیز میزدایند و اهل خانه در کنار هم با همکاری  یکدیگر خانه تکانی می کنند . در اکثر خانه ها بچه ها به ذوق کمک به پدر و مادر در شستن فرش خانه  روز ها انتظار می کشند و چنان با خوشحالی و هیاهو این کار را انجام می دهند که گویی دنیا را به آنها داده اند .

مردم با این خانه تکانی خود را برای میزبانی از میهمانان عید آماده می کنند تا حس تازگی و نو بودن را برای همه به ارمغان آورند .

بر اساس یک رسم دیرینه که در حال حاضر به کلی منسوخ شده است مردم زنجان به ویژه روستائیان برای رنگ کردن دیوارهای کاهگلی از دشت و کوهستان گچ سفید آورده و پس از کوبیدن و مخلوط کردن آن با آب با جارو بر روی دیواها می‌پاشیدند.

پس از این اقدام اهالی زنجان خاک زرد را از دشت تهیه کرده و به منظور تغییر رنگ از زرد به قرمز بر روی آتش گذاشته و با سلیقه خود با انگشتان دست نقش‌هایی از گل و درخت بر روی دیوار خود می‌کشیدند.

خرید لباس نو و تغییرچهره از دیگر آداب و رسومی است که همراه با طبیعت مردم در ایام نوروز انجام می دهند . خرید لباس از ابتدای اسفند ماه تا عید نوروز ادامه پیدا می کند و در این بین بچه ها هستند که از هم خوشحال تر به نظر می رسند ، چرا که پا به پای پدر و مادر به خرید لباس و کفش و از همه مهمتر ماهی عید می پردازند .

تکم خوانی آیینی است به قدمت نوروز و یادگاری از آداب و رسوم عید باستان که همواره در زنجان به عنوان آینی ماندگار و منحصر به فرد مورد توجه مردم بوده و با روش مخصوص توسط تکم گردان‌ها به اجرا گذاشته می‌شود.

آئین تکم گردانی سالیان پیش با آداب و رسوم کهن مردم آذربایجان و بویژه زنجان عجین بوده و همه ساله با فرا رسیدن عید نوروز، مردم به انتظار تکمچی می نشستند و انتظار داشتند که تکم چی سمبل نشاط بهاری آنها را برای استقبال از بهار آماده سازد.

واژه تکم TAKAM از دو بخش «تکه» و «م» تشکیل شده که تکه در زبان ترکی به معنی بز نر قوی هیکل که همیشه در راس گله حرکت می کند و گله را به چراگاه و محلهای معین هدایت می کند و "م" ضمیر ملکی دوم شخص مفرد است و تکم در واقع به معنی "بز نر من" می باشد و به کسی که تکم را می رقصاند "تکمچی" می گویند.

تکم یک عروسک چوبی سنتی است که روی آن را با مخمل یا پارچه‌هایی به رنگ قرمز می‌پوشانند و روی این پارچه را با پولک، زنگوله، سکه و نیز پارچه‌های رنگی و حتی آئینه تزیین می‌کنند.

فلسفه نصب آئینه به دو طرف شکم عروسک این بوده که تکم به همراه خبر فرا رسیدن سال نو، آئینه‌ای را به رسم روشنایی و صفا به همراه آورد.

تهیه سفره هفت سین از دیگر نوستالوژی هایی است که هیچ زمان از ذهن ما ایرانی ها نمی رود به خصوص تهیه سبزه ی سفره یا همان گویرتمه به زبان ترکی که از ساقه ی گندم ( سنبل ) تهیه می شود برای تهیه ساقه ی گندم در آخر فصل تابستان که زمان درو گندم می رسد چند شاخه از گندم را برای سفره ی هفت سین نگه می دارند و 10 الی 15 روز مانده به عید ساقه های گندم را در آب خیس می کنند و در ظروف مسی یا سفالی آن را برای ایام عید سبز می کنند .

از غذا هایی که برای شب چهارشنبه سوری طبخ می شود می توان به شیر برنج و شش انداز اشاره کرد و برای شب عید ماهی پلو با سبزی .

عید دیدنی مردم زنجان

در گذشته تنها 2 روز مردم زنجان به منزل آشنایان، همسایه‌ها و سایر اقوام می‌رفتند. روز نخست مختص به مردان«کیشی‌لر گؤنو» یعنی روز مردان و روز دوم مختص به زنان«خانیم‌لار گؤنو» روز بانوان و زنان بوده است. در مراسم عید دیدنی مردان و زنان به صورت دسته جمعی ‌به دیدار آشنایان می‌رفتند.

قارا بایرام

قارا بایرام نخستین نوروزی که پس از فوت یکی از اعضای خانواده‌ها فرا می‌رسد و تمامی خانواده آن را جشن نمی‌گیرند را گویند.

در این مراسم خانواده‌های داغدار در منزل خود نشسته و سایر اقوام و خویشاوندان و آشنایان به منزل آنان رفته و برای شادی روح آنان فاتحه می‌خوانند. در قارا بایرام خانواده ماتم‌زده که عزیر خود را از دست داده است با خرما و چای از میهمانان پذیرایی کرده و به هیچ عنوان سفره هفت سین پهن نمی‌کنند.

جاذبه های گردشگری شهر زنجان :

- رختشویخانه

- بازارچه صنایع دستی زنجان

- عمارت ذوالفقاری

- کاروانسرای سنگی

- مجموعه تفریحی و توریستی گاوازنگ

- پل تاریخی سردار زنجان

- مسجد میرزائی

- مسجد جامع

- مسجد خانم

- بازار بزرگ زنجان

 

بازگشت

بایرام در زنجان

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

نظرات کاربران
نام:  
ایمیل:  
متن دیدگاه:

 
کانال تلگرام فروشگاه اینترنتی شُوال