عنوان مقاله
     تاریخ و زمان درج     1395/03/09     19:02:25 انتشار این فایل

بافته های داری و نساجی سنتی

بافته های داری و نساجی سنتی

گلیم بطور ساده یک فرش با بافت صاف یا یک نوعی قالی بدون کُرک یا خواب گره خورده است ، الیاف حیوانی و نباتی رنگرزی شده و در هم بافته که بر روی دارهای افقی و عمودی برگرفته از نمادهای منطقه و نقوش ذهنی و انتزاعی ، بافته می شود.
نام این فرش در زبان های مختلف به انواع گوناگون استعمال  می شود. گلیم در افغانستان ، کلیم در اوکراین پلاس در قفقاز ، لیاط و در سوریه و لبنان ، چلیم نامیده می شود.
صنعت گلیم بافی در همه دنیا از دشت های وسیع آمریکا تا اسکاندیناوی و اندونزی یافت می شود. تفاوت عمده در تولید گلیم مناطق مختلف اغلب در شیوه بافت و نقوش آن است.

تاریخچه گلیم در ایران :

گلیم بعنوان یکی از زیر اندازهای بشر ، دارای سابقه بسیار طولانی می باشد. درباره قدمت تولید گلیم در ایران اظهار نظر قاطع و صریحی وجود ندارد ، بدلیل آسیب پذیر بودن الیاف نباتی و حیوانی در برابر عوامل جوی ، نمونه های زیادی از تولیدات دوران باستان بدست نیامده ، اما آنچه مسلم است ، گلیم بافی تاریخچه جدا از نساجی ندارد و بدلیل شباهت بافت پارچه های اولیه به بافت فعلی گلیم فقط می توان گفت در تولید گلیم از الیاف ضخیم تر استفاده شده است که کاربرد زیر انداز داشته است. متاسفانه بدلیل فساد پذیر بودن الیاف گلیم از بافته های مربوط به دوره های گذشته چیزی باقی نمانده است. موارد استفاده گلیم در ایران بعنوان : رختخواب پیچ –سجاده – خورجین - جوال – جل اسب – پشتی – سفره و ... می باشد.

گلیم زنجان :

با توجه به اقلیم سرد منطقه زنجان بشر ساکن در این منطقه همواره در فکر تهیه کفپوش گرم جهت استفاده در منازل و نیز بعنوان پرده و... بوده است ، مواد اولیه موجود مردم منطقه را به سمت استفاده از بافته ای از پشم بز و گوسفند و... هدایت کرد. در حال حاضر در بسیاری از مناطق استان زنجان بافت گلیم بعنوان یکی از شاخص ترین بافته های داری مطرح می باشد. طرح هایی چون توت فرنگی – لچک ترنج – سماور – توسباقا – صاندیق – پَقیل – اوچ گل – خشتی – لوزی و... از طرح ها و نقشه های مورد استفاده در گلیم زنجان می باشد.

جاجیم

یکی دیکر از قدیمی ترین پارچه های دستباف ایران است که امروزه نیز در بسیاری از مناطق روتایی و عشایری کشورمان تولید آن مرسوم و متداول می باشد. مهمترین مصرف جاجیم در گذشته ، استفاده از آن بعنوان رو کرسی بوده ولی امروزه از جاجیم علاوه بر روکرسی برای تهیه انواع پشتی ، کیف ، ساک ، رو مبلی ، روکش صندلی اتومبیل و... استفاده می شود. مهمترین ماده اولیه مصرفی در تولید جاجیم ، نخ پشمی الوان می باشد که ممکن است نخ پشمی بصورت رنگ کارخانه ای و یا شیوه سنتی رنگرزی شده باشد. بطور کلی باید گفت از نخ پشمی در تار و پود جاجیم استفاده می گردد و نخ پنبه ای فقط در پود نازک آن کاربرد دارد.

استان اردبیل و زنجان مهمترین مراکز تولید جاجیم بوده اند. در شهرستان طارم از توابع زنجان در روستاها دُهنه ، وَنسَر ، ده بهار ، کولیم ، خاساره – کولوج – و چَتَز ، جاجیم تولید می شده است هم اکنون بافت جاجیم در این مناطق بسایر نادر و فقط برای کاربرد اهالی بافته می شود.
جاجیم معمولاً بصورت نواری به عرض 18 تا 35 سانتیمتر و طول آن حدود 30 تا 40 متر و بعضاً 60 متر بافته می شود. براساس کابردهایی که دارد ، در قطعات مورد نظر بریده می شود و مورد استفاده قرار می گیرد.
برای تولید جاجیم از ابزار و لوازمی بسیار ساده استفاده می شود که می توان گفت سالها و شاید قرنهاست که در آن تغییر چندانی ایجاد نشده است.

 

 

بازگشت

گلیم و جاجیم زنجان
گلیم و جاجیم زنجان

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

نظرات کاربران
نام:  
ایمیل:  
متن دیدگاه:

 
کانال تلگرام فروشگاه اینترنتی شُوال