عنوان مقاله
مدیر سایت     تاریخ و زمان درج     1395/03/12     11:32:07 انتشار این فایل

بقعه زیدالکبیر ابهر

بقعه زیدالکبیر ابهر

شهرستان ابهر یکی از شهرستان‌های باستانی استان زنجان می باشد  که بقعه بی‌نظیر امامزاده زیداکبیر را در خود جای داده است.

شهرستان ابهر یکی از شهرهای دوران پادشاهی سلسله کیانیان بوده است و در تعیین نخستین بانی این شهرستان در بین مورخین اسلامی وحدت نظر وجود ندارد.

بعضی از تاریخ نگاران از جمله «ذکریا بن محمود قزوینی» بنیان گذار ابهر را «شاپور ذوالاکتاف» می‌داند.

عده‌ای دیگر از پژوهشگران مانند «حمدالله مستوفی متوفی» مورخ نامی در کتاب جغرافیایی «نزهت القلوب» احداث ابهر را به دست «کیخسرو بن سیاوش کیانی» می‌دانند.

« یاقوت حموی» در «معجم البلدان» بانی شهر ابهر را« داراب بن داراب بن بهمن کیانی» (داریوش سوم هخامنشی) معرفی می‌کند.

این شهرستان به دلایل طبیعی، وجود آب‌های فراوان، هوای مناسب، زمین‌های حاصلخیز از هزاره سوم پیش از میلاد محل زندگی اقوام مختلف بوده است.

گفته می‌شود، زمینی که شهر ابهر بر روی آن بنا شده، چشمه سارهایی از صدها سوراخ و سنبه آن آب می‌جوشیده و این سوراخ‌ها را با پشم و چرم سد کرده و خانه‌ها را چشمه‌های پشم آلو بنا نهادند.

از زیارتگاه های معتبر و معروف اهالی ابهر و حومه، آرامگاه شاهزاده زیدالکبیر می باشد که در شرق شهر و در انتهای خیابان استاد مطهری ابهر واقع گردیده است و دارای گنبد زیبای مخروطی شکلی می باشد. اطراف این زیارتگاه سابق بر این گورستان بود که امروزه به خارج شهر منتقل و این بقعه در وسط میدانی که پر از گل های رنگارنگ است قرار گرفته و از نظر سبک معماری در این ناحیه بی نظیر می باشد.

 

بقعه این امامزاده میان میدانی به همین نام واقع شده و مورد توجه مردم محلی و به خصوص مورد اعتقاد، توسل و نذورات زنان ابهری است. اغلب گردشگرانی که از این شهر دیدن می کنند به زیارت این امامزاده نیز می روند.

برج و گنبد آن که به شکل مخروط بوده و از آجر ساخته شده است. بر فراز این بقعه گنبد کاشیکاری شده بسیار زیبایی با جرزهای چهارگانه نشسته و ابهت خاصی به این بنا داده است. قبلاً بر بالای صندوق چوبی نفیس این آرامگاه کلاه خود مطلاّیی با زنجیره هایی از همان جنس به طور معلّق نصب بود و همچنین شمشیر قدیم ذیقیمتی که روی قبضه آن نوشته هایی به چشم می خورد وجود داشت که متاسفانه امروزه از این اشیاء ذیقیمت خبری و اثری باقی نماند است.

گنبد این بنا دوپوش و با گلویی مخروطی و بلند خود تداعی برج‌‌های آرامگاهی به سبک خاصی است که در سده‌‌های سوم و چهارم هجری قمری وارد عرصه معماری ایران شده است.

ارتفاع این گنبد 13 متر و قطر آن پنج متر است و گنبد بنا از نوع دو پوسته بوده که پوسته داخلی آن در ارتفاع پنج متری از سطح بقعه قرار دارد.

گنبد امامزاده کاشی‌کاری شده و ‏این بقعه از نظر سبک معماری در منطقه بی‌نظیر است.

یک جفت درب چوبی منقوش قدیمی سمت شرق امامزاده نصب بود که باستان شناسان نوع چوب آن را چوب چیت تشخیص داده بودند. متأسفانه اندازه این درب ها هم در مرمت و بازسازی جابجا شده و در محل دیگر نصب شده است. اشعاری روی آن درها بطور برجسته نقر شده است:

به تعمـیــر شــهـزاد زیــــدالکبــیر که باشــد به روز جــزا دستــگـیر

مـوفــق شــد استــاد کــار جهــان ســمّــی حسین کلب این آسـتـان

به تاریخ آن «عقل کل گل شکفت» مـریـزاد دسـت آفریـن باد گـفـت

شجره طیبه امامزاده بنا به نوشته کتاب شریف منتقله الطالبیه به شرح زیر می باشد. شاهزاده زید الکبیر بن عیسی ابو زید ابهری بن اسماعیل بن عیسی بن اسماعیل بن محمد بن عیسی بن محمد بن عبداله دردار بن ابو علی محمد الابهری بن احمد بن عبداله القافه بن علی السدید بن حسن الامیر بن زید بن الحسن المجتبی بن علی بن ابیطالب (ع) المدفون به ارض الابهر. ابوالمعالم فخیم ابهری در کتاب امامزادگان ابهر و نواحی فوت شاهزاده زید الکبیر را در سنه ۵۷۷ هجری قمری ذکر نموده است.

آرامگاه زید الکبیر برای بار سوم در سال ۱۳۲۶ شمسی مطابق با سال ۱۳۶۸ هجری قمری بازسازی و مرمت شده است. به همین مناسبت اشعاری در مدح و منقبت امامزاده و بانی تعمیر آن بوسیله ابوالمعالم فخیم ابهری سروده شده که به بصورت تابلویی زینت بخش داخل صحن امامزاده گردیده است.

در سمت غربی بقعه شاهزاده زیدالکبیر یک قطعه سنگ نوشته سفید کوچک در بنا کار گذاشته شده که تاریخ تعمیر قبلی امامزاده رانشان می دهد متن آن به این شرح است:

تعمیر کرد گنبد و طاق حضرت امامزاده شاهزاده زیدالکبیر را حاجی امین الشریعه و تمام کرد حاجی جلال الدین ابهری به توفیق الله تعالی به تاریخ غرّه محرم الحرام ۱۰۷۵ هجری قمری.

شاهزاده زیدالکبیر از صوفیان برجسته و پرهیزکاران وارسته عصر خود به شمار می رفته است در شهر ابهر زیارتگاه مورد احترام می باشد.

بازگشت

بقعه زیدالکبیر ابهر

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

نظرات کاربران
نام:  
ایمیل:  
متن دیدگاه:

 
کانال تلگرام فروشگاه اینترنتی شُوال