عنوان مقاله
     تاریخ و زمان درج     1395/06/24     18:41:48 انتشار این فایل

نساجی سنتی

نساجی سنتی

فرآورده هایی که با کمک دستگاه های ساده سنتی بافندگی ( دستگاه ویژه بافت جاجیم ، دستگاه ویژه بافت جاجیم ، دستگاه دووردی ، دستگاه چهاروردی و ژاکارد دستی ) تولید می گردد ، نساجی محسوب می شود . از جمله خصوصیات این رشته از صنایع دستی این است که اولا کلیه مراحل سه گانه بافندگی ( ایجاد دهنه کار ، پودگذاری ، دفتین زدن ) با حرکات دست و پا انجام می شود . دوم امکان استفاده از پودهای رنگی به میزان نامحدود و همچنین تنوع طرح بافت با در اختیار داشتن و کنترل حرکات وردها میسر می گردد که این امر نشانگر حضور موثر و خلاق انسان در تولید است .

این هنر شامل رشته های زیر می باشد :

- ابریشم بافی                                                               - سیاه چادر بافی

- احرامی بافی                                                             - شال بافی

- ارمک بافی                                                               - شعر بافی

- انواع پارچه های سنتی ( باشلق ، کرباس بافی ، قناویز ،                - شک بافی

 فرت بافی ، شمد بافی ، گزی بافی ، متقال بافی ،                          - عبا بافی

چفیه بافی و جیم بافی )                                                      - گلیچ

- برک بافی                                                                  - متکازین

- پتو بافی                                                                    - مخمل بافی

- ترمه بافی                                                                  - نوار بافی ( پن بافی ، مداخله بافی ، کارت بافی ، خوس بافی ، وریس بافی و نوار بافی علی آباد کتول )

- جاجیم بافی ( موج بافی ، ماشته بافی و ساچیم بافی )                     - پرده بافی

- چادر شب بافی                                                            - حمام سری

- حوله بافی                                                                 - چپری

- دارائی بافی ( ایکات )                                                    - عریض بافی

- زری بافی

- سجاده بافی

ابریشم بافی :

یکی از دست بافته های ظریف که با تار و پود ابریشم الوان تهیه می گردد . نقوش این نوع بافته غالبا بصورت هندسی و برجسته بر روی کار نمایان است و به مصرف لبه یقه ، سر آستین و پیش سینه لباس های محلی فاخر می رسد ( این دست بافته در سال 1356 هجری شمسی برنده جایزه ظریف ترین و زیباترین دستبافته جهان گردید و جایزه یونسکو را از آن یک زن ایرانی از اهالی روستای زاوین در استان خراسان شمالی نمود . )

اِحرامی بافی :

دست بافته ای است از جنس نخ پنبه ای با نقش های بنفش تیره ، آبی یا سیاه بر زمینه سفید که در استان یزد و شهر شوشتر بافته می شود و اکثراً مورد مصرف سجاده ای و یا رومیزی دارد .

اُرمک بافی :

دست بافته ای است که در استان یزد با تار نخی یا ابریشم و پود پنبه ای ، ساده یا راه راه خاکستری و سفید بافته می شود . و برای تولید پیراهن مورد مصرف دارد .

انواع پارچه های سنتی :

این پارچه ها در مناطق مختلف از مواد اولیه متفاوت از جمله پشم ، پنبه ، ابریشم و ... و در رنگ های مختلف بافته می شود که بر اساس همین تفاوت و مورد مصرف آن باشلق کرباس ، قناویز ، فرت ، شمد ، گزی ، متقال ، چفیه ، جیم و ... نامیده می شود .

برک بافی :

نوعی پارچه دست باف سنتی ضخیم که از پشم خود رنگ شتر یا کرک بز و گوسفند و با نقوش ساده یا چهارخانه بافته می شود . بَرَک در بُشرویه استان خراسان بافته می شود . از آن برای دوخت کت و پالتوی زمستانی استفاده می شود .

پتو بافی : 

یکی از دست بافته های سنتی از پشم که در بخشهایی از استان یزد بافته می شود . پتوی بدست آمده را به کمک دست و پا مالش می دهند تا حالت نمدی پیدا کند .

ترمه بافی :

ترمه یکی از دست بافته های بسیار ظریف است که از کرک و ابریشم با نقش های تزئینی سنتی مانند بته جقه ، نقش ترنج ، هندسی و اسلیمی با دستگاه چهاروردی بافته می شود .

جاجیم بافی ( موج بافی ، ماشته بافی و ساچیم بافی ) :

دست بافته ای ست بدون پرز از نخ های تابیده رنگارنگ پشم ، پنبه ، و گاه ابریشم با نقش و نگار که معمولا در رنگهای شاد و زنده می باشد . جاجیم در استان اردبیل ، شمال خراسان ، سمنان و ... بافته می شود .

چادر شب بافی :

چادر شب پارچه ای است دستبافت ، رنگارنگ و چهارخانه که معمولا از الیاف ابریشمی رنگی بافته می شود .

حوله بافی :

نوعی فرآورده نساجی سنتی است که در ابعاد کوچک عرضه می شود . تار و پود آن تماما از نخ پنبه ای بوده و جاذب رطوبت می باشد .

دارائی بافی ( ایکات ) :

نوعی پارچه دستبافت که الیاف ابریشمی آن قبل از بافت ، به شیوه پیچیدن رنگ می شوند .

زری بافی :

یکی از زیبا ترین و پر پیشینه ترین دستبافته های ایرانی است که مایه افتخار هر ایرانی است . تار های زری بافی ، نخ ابریشمی آهار زده و پود آن از الیاف طلایی و نقره ای می باشد . مراکز تولید آن در کاشان ، یزد و کرمان می باشد . نقوش زری معمولا بته جقه ، گل شاه عباسی ، نقش شیر ، آهو ، درختان سرو ، نارون و ... می باشد .

سجاده بافی :

نوعی پارچه دست بافته سنتی از الیاف پشمی و پنبه ای است که تار آن نخ پنبه ای سفید و پود آن به رنگ سیاه می باشد که برای تولید سجاده به کار می رود . معمولا دارای نقوش هندسی بوده و در استان یزد تولید می گردد .

سیاه چادر بافی :

این محصول کاملا سنتی بوده و صرفا توسط عشایر و از پشم بز به رنگ تیره بافته می شود و برای سقف چادر ها از آن استفاده می گردد .

شال بافی :

نوعی دست بافته پشمی چهارگوش بسیار ظریف است که دارای تارهای یک رنگ بوده و نقوش ، توسط پود های رنگی پدیدار می گردند . در این بافت ، سر آزاد پود ها در پشت پارچه دیده می شوند .

شک بافی :

بافتن نوارهائی باریک از نخ هایی به رنگ های طلایی و نقره ای که در استان هرمزگان برای تزئین لباسهای زنانه می بافند .

شعر بافی :

بافت نوعی پارچه ابریشم نازک و اعلا که با استفاده از دستگاه نساجی سنتی و استفاده از تار و پود ابریشم تولید می گردد .

عبا بافی :

بافت پارچه ای از نخ پنبه ای ، پشم شتر یا کرک ، که از آن عبا ( پوشش رویی روحانیان مسلمان ) را تهیه می کنند . پس از پایان بافت پارچه عبا ، عملیات مالش بر روی آن صورت می گیرد تا دست بافته ، حالت نمدی پیدا نماید . بهترین عبا ها را ، در شهر نائین در استان اصفهان می بافند .

گلیچ :

یکی از دستبافته های سنتی است که تارهای آن از نخ پنبه ای پرتاب و پود آن از پشم های الوان می باشد شبیه به گلیم می باشد ولی با دستگاه نساجی سنتی بافته می شود . مصرف آن جهت زیر انداز و با طرح های حیوانات و اشکال حیوانات است .

متکازین :

نوعی دستبافته است که دارای تارهایی از نخ پنبه ای پَر تاب می باشد . زمینه یک رنگ قرمز یا سرمه ای بوده و در حین بافت ، با نخ پشمی سفید بر روی آن نقوش هندسی سفید ، نقش اندازی می گردد . این دستبافته در روستای متکازین از توابع بهشهر تولید می گردد .

مخمل بافی :

بافت نوعی پارچه خواب دار ابریشمی که از حلقه زدن تارها و اضافه نمودن پود های اضافی تولید می شود .

نوار بافی :

بافتن نواری باریک و بلند از جنس نخ ، پشم یا ابریشم دستباف است که در مناطق مختلف شهری و روستایی با طرح های  متفاوت و به نام های مختلف از جمله پن بافی ، مداخله بافی ، کارت بافی ، خوس بافی ، وریس بافی ، و نوار بافی علی آباد کتول بافته می شود و به مصارف تزئینی لباس می رسد . این نوارها به وسیله کارتهایی چهارگوش بافته می شوند .

پرده بافی :

نوعی بافت پرده با الیاف طبیعی یا مصنوعی می باشد و توسط دستگاه نساجی بافته می شود .

حمام سری :

نوعی پارچه دستبافت از کتان یا پشم و موی بز راه دار به رنگ های درخشان که به عنوان زیر انداز در حمام استفاده می شده و امروزه مورد مصرف آن رویه پشتی یا رویه صندلی است .

چپری :

بافتن نوعی پارچه نخ و پشم که از آن برای تهیه پوشاک زمستانی استفاده می شود .

عریض بافی :

عریض پارچه ای است از جنس پشم خالص ، بدون طرح و یک رنگ ، مورد مصرف آن ، برای زیر کار پته دوزی می باشد . به طور معمول به رنگ های قرمز ، سرمه ای ، سبز و یا کرم ( تک رنگ ) بافته می شود .

 

درباره صنایع دستی ایران بیشتر بدانید :

           بافته های داری و زیرانداز ها                                                                                                                   

بازگشت

نساجی سنتی

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

نظرات کاربران
نام:  
ایمیل:  
متن دیدگاه:

 
کانال تلگرام فروشگاه اینترنتی شُوال